Nghiên cứu khoa học

Tự kỳ thị - yếu tố khó khăn trong quá trình cai nghiện ma túy

20:19, 25/08/2015

Để cai nghiện ma túy, thoát khỏi cảm giác tự kỳ thị ở người nghiện ma túy là vô cùng quan trọng. uy nhiên, ngoài sự kỳ thị từ những người xung quanh đối với họ thì chính bản thân họ cũng tự kỳ thị mình.

Để cai nghiện ma túy, thoát khỏi cảm giác tự kỳ thị ở người nghiện ma túy là vô cùng quan trọng. Thuật ngữ “kỳ thị” không còn xa lạ với mọi người, nó được sử dụng trong rất nhiều trường hợp, đối tượng hay hoàn cảnh khác nhau.  Theo định nghĩa của Luật nhân quyền: “Kỳ thị” là đối xử tệ với một người nào đó vì lý do chủng tộc, khiếm khuyết, giới tính, các đặc điểm cá nhân. Đối với những người sử dụng ma túy khó tránh khỏi sự kỳ thị của mọi người với bản thân họ. Tuy nhiên, ngoài sự kỳ thị từ những người xung quanh đối với họ thì chính bản thân họ cũng tự kỳ thị mình. Tự kỳ thị của người nghiện ma túy là thái độ của họ cảm thấy thất vọng, xấu hổ, lên án chính bản thân mình thông qua những hành vi mình đã làm. Chính điều này khiến họ gặp nhiều khó khăn khi cai nghiện ma túy.

 

Biểu hiện tự kỳ thị của người nghiện ma túy, đã và đang cai nghiện ma túy

- Tách mình ra khỏi gia đình, người thân và cộng đồng: Những người SDMT sống khép kín, không thích giao lưu, chia sẻ với mọi người, kể cả những người thân yêu trong gia đình như bố mẹ, vợ con.

 

- Không tin mình có thể làm được, thất vọng vì tái nghiện nhiều lần, cảm thấy khó khăn khi cai nghiện ma túy. Sau nhiều lần thất bại không hoàn thành những công việc được giao, không từ bỏ được ma túy nên xuất hiện sự tự ti, mặc cảm với mọi người.

 

-  Cho rằng mình không thông minh, giỏi giang, quyết đoán như những người khác

 

-  Luôn có suy nghĩ mọi người không chấp nhận mình, coi thường mình

 

Từ đó họ xây lên bức tường ngăn cách, tách mình ra khỏi gia đình, người thân và cộng đồng. Đây cũng chính là yếu tố dẫn đến khó khăn cho họ trong quá trình cai nghiện và tái hòa nhập cộng đồng.

 

Sự tự kỳ thị là trở ngại đối với quá trình cai nghiện

 

Làm rõ nguyên nhân dẫn đến sự tự kỳ thị trước khi cai nghiện ma túy

Tự kỳ thị về đạo đức: Khi sử dụng ma túy thường xuyên, liên tục những người sử dụng ma túy phải tăng liều dùng, tăng số lượng ma túy dùng mỗi lần. Lúc mới sử dụng 1 - 2 ngày sử dụng 1 lần, sau một thời gian sử dụng họ phải đảm bảo 1 – 2 lần/ngày. Số tiền họ làm được không đáp ứng được nhu cầu sử dụng ngày càng cao của mình,  bắt buộc họ phải thực hiện những hành vi phi đạo đức như trộm cắp, lừa đảo, cướp giật… để đảm bảo có tiền mua thuốc. Chính điều này làm họ thấy xấu hổ, tự ti và kỳ thị chính mình, khó cai nghiện ma túy.

 

Tự kỳ thị về thể chất: khi sử dụng ma túy tổng hợp (đá, lắc…) do tác dụng của ma túy họ không có nhu cầu ăn uống, chán ăn… dẫn đến cơ thể gầy gò, sức đề kháng giảm sút, xuất hiện nhiều bệnh tật. Hoặc những người sử dụng heroin rất ngại tắm, lười vệ sinh thân thể… (khi tắm hay hoạt động sẽ giảm những khoái cảm do ma túy mang lại) nên cơ thể họ luôn lôi thôi, hôi hám… xuất hiện nhiều bệnh về da liễu nên bản thân họ cũng ghê sợ chính mình. Đó là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc những người sử dụng ma túy luôn tránh né trong giao tiếp và sống thu mình với mọi người.

 

Tự kỳ thị về cảm xúc: khi dùng ma túy người sử dụng ma túy không có nhu cầu giao tiếp với mọi người, họ chìm đắm trong những khoái cảm, dễ chịu mà ma túy mang lại cho mình. Điều này lâu dần sẽ làm cho cảm xúc của họ bị cùn mòn, vô cảm, cảm xúc tiêu cực tăng. Khi gặp những vấn đề khó khăn trong cuộc sống họ sẽ có xu hướng tìm ma túy như một phao cứu sinh thay bằng hướng tìm cách giải quyết. Do sống khép kín, thu mình với gia đình và xã hội nên cảm xúc cô đơn, xấu hổ xuất hiện thường xuyên thúc đẩy sự chán nản, buông xuôi trong quá trình hoàn thiện bản thân.

 

Như vậy, một câu hỏi có thể đặt ra với những người làm công tác trợ giúp cai nghiện ma túy, người thân trong gia đình có người sử dụng ma túy là : “Làm thế nào để phá bỏ bức tường tự kỳ thị của những người SDMT”?

 

Xóa bỏ sự tự kỳ thị là hỗ trợ một phần rất lớn trong quá trình cai nghiện ma túy

Trong khuôn khổ nghiên cứu này, chúng tôi đưa ra số giải pháp để xóa bỏ sự tự kỳ thị, đó là:

- Thường xuyên gần gũi, chia sẻ, động  viên, trò chuyện với họ

 

- Hướng họ vào những hoạt động lành mạnh như: chơi thể thao để nâng cao sức khỏe vì cơ thể khỏe mạnh sẽ thoải mái về tinh thần. Thường xuyên đi chơi, gặp gỡ, giao lưu với những bạn bè tốt, có chí hướng.

 

- Giúp họ chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu của mình trong quá trình hoàn thiện bản thân để quay trở lại cuộc sống bình thường. Lên những kế hoặch cụ thể để bồi dưỡng những ưu điểm của bản thân. Ví dụ có những người rất khéo tay, vẽ rất đẹp, làm những đồ thủ công mỹ nghệ rất đẹp. Chúng ta có thể hướng họ làm những công việc như vẽ tranh, làm nhà bằng tăm… để cho tinh thần thư thái hơn và cũng có thể kiếm thêm thu nhập cho bản thân. Họ sẽ dễ dàng cai nghiện ma túy khi thấy bản thân mình có ích cho xã hội.

 

Để những người sử dụng ma túy có thể cai nghiện ma túy và quay trở lại cuộc sống bình thường rất cần sự cảm thông của mọi người, xã hội. Thái độ của người thân, gia đình và xã hội với những người sử dụng ma túy đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp họ tái hòa nhập cộng đồng. Cũng chính vì lẽ đó chúng ta hãy mở lòng, tạo cơ hội làm lại cuộc đời cho họ, như chúng ta đang tạo cơ hội cho chính những người thân yêu của mình.

PSD tổng hợp