Nghiên cứu khoa học

Ma túy chi phối cuộc sống hằng ngày của người sử dụng

20:20, 25/08/2015

Trong bài viết này, PSD xin chia sẻ một góc nhìn mới về cuộc sống hàng ngày của người sử dụng ma túy hiện nay và những guồng quay với ma túy của chính họ.

Cuộc sống ngày càng phát triển kéo theo sự vận động liên tục của con người. Đây cũng là quy luật đối với bất cứ ai muốn tồn tại trong xã hội này. Nhưng cũng có người vì một lý do nào đó, họ có những hoạt động mang tính lệch chuẩn theo quy luật vận động chung. Trong bài viết này, chúng tôi - những người đã và đang trực tiếp làm việc với nhóm người yếu thế: người nghiện ma túy, xin chia sẻ một góc nhìn mới về cuộc sống hàng ngày của người sử dụng ma túy hiện nay và những guồng quay với ma túy của chính họ.
 
1. Khi mới bước vào sử dụng ma túy
 “Nghiên cứu phân tích tình hình người sử dụng ma túy ở Việt Nam dựa trên cách tiếp cận Quyền và nhu cầu” của tác giả Vũ Thị Thanh Nhàn, NXB Lao động – Xã hội, 12/2012 đã chỉ ra rằng: “Hầu hết những người sử dụng ma túy (NSDMT) ban đầu họ  đều không có bất cứ hiểu biết nào về ma túy trước khi họ sử dụng”. Trong suốt quá trình làm việc với NSDMT, chúng tôi nhận thấy có khá nhiều người theo áp lực nhóm, a dua. Bởi lẽ, trong một nhóm bạn bè nếu có một cá nhân là NSDMT thì những thành viên còn lại có nguy cơ rất cao để sử dụng ma túy. Họ cùng nhau muốn thử cảm giác mạnh, coi ma túy như là một thú chơi. Đồng thời, họ phải chịu sự áp lực từ nhóm bạn có NSDMT. Vì vậy, họ sử dụng ma túy để nhóm này hài lòng và chấp nhận. 
 
Tuy nhiên, có nhiều người từ lúc sử dụng ma túy đến khi nghiện ma túy lại chỉ có một mình. Trong cuộc sống hàng ngày họ gặp phải nhiều áp lực và căng thẳng nhưng không có ai để chia sẻ hoặc là họ chưa có những kỹ năng để ứng phó với những áp lực và căng thẳng đó. Do vậy, họ tìm đến ma túy để giải tỏa.
 
Nhiều người sử dụng ma túy do sự thiếu hiểu biết (Ảnh minh họa: Internet)
 
Ngoài ra, NSDMT có xu hướng thích ở một mình, ít hoặc ngại tiếp xúc với mọi người, kể cả người thân trong gia đình hay bạn bè. Trong câu chuyện của nhiều NSDMT, họ chia sẻ rằng: “tò mò” cũng là lý do mà họ tìm đến ma túy. Hầu hết những người nghiện ma túy là thanh thiếu niên. Lứa tuổi này có đặc điểm là dễ nổi loạn, tò mò trước những điều mới lạ trong cuộc sống. Với nhiều NSDMT thì ma túy và cảm giác phê từ ma túy có sức hút mãnh liệt đối với họ. Ngoài ra, đa số những người bắt đầu bước vào sử dụng ma túy là những người còn rất trẻ, chưa được chuẩn bị tâm lý và cả kiến thức để đối phó với những hiểm nguy từ chất gây nghiện này.
 
 
2. Quá trình sử dụng ma túy từ hút sang chích.
 Đa số những NSDMT đều theo một kịch bản sẵn có: ban đầu thì hút, sau một thời gian sẽ chuyển sang chích. Thực tế này bất chấp các khuyến cáo về giảm hại liên quan đến ma túy, đó là “để cho người sử dụng hít càng lâu càng tốt” (Cơ quan phòng, chống tội phạm ma túy của liên hợp quốc, 2010).
 
 Có 3 lý do chính khiến NSDMT chuyển từ hút sang chích. Thứ nhất, điều kiện kinh tế không cho phép. NSDMT khi  tiến đến giai đoạn lệ thuộc vào ma túy thì khả năng dung nạp thuốc vào cơ thể họ cũng tăng theo thời gian. Khoản tiền ban đầu họ chi ra để mua ma túy có thể từ 100.000 nghìn đồng/ngày, sau đó sẽ tăng lên rất nhiều từ 500,000 đến 1,000,000 đồng mỗi ngày (“Nghiên cứu phân tích tình hình người sử dụng ma túy ở Việt Nam dựa trên cách tiếp cận Quyền và nhu cầu” của tác giả Vũ Thị Thanh Nhàn, NXB Lao động – Xã hội, 12/2012). Do vậy bắt buộc những NSDMT không có điều kiện về kinh tế phải chuyển sang chích vì chi phí sẽ ít hơn. Thứ hai, khi chích ma túy thì cảm giác “phê” đến nhanh hơn vì ma túy được chuyển thẳng đến tĩnh mạch và đi trực tiếp vào máu. Thứ ba, thời gian chích ma túy chỉ mất khoảng 5 phút là hoàn tất các công đoạn. Trong khi hút thì thời gian lên tới 20 phút - điều mà nhiều NSDMT lo sợ (vì thời gian sử dụng ma túy càng lâu thì nguy cơ bị phát hiện và bị bắt càng lớn).
 
Sự hưng phấn là yếu tố khiến người nghiện quay cuồng với ma túy
 
Như vậy, thực tế chỉ ra rằng: NSDMT tiêu tốn hầu hết thời gian của mình cho chất gây nghiện này. Tất cả các hoạt động, suy nghĩ của họ trong ngày đều “quay cuồng” với ma túy. Một ngày bình thường của người sử dụng ma túy cho thấy ngoài thời gian họ ngủ thì số giờ còn lại đều liên quan đến việc làm thế nào để có thể sử dụng ma túy: kiếm tiền cũng dành cho ma túy, ăn trộm hoặc lừa đào cũng dành cho ma túy. Như vậy, những công việc đòi hỏi giờ giấc theo qui định khó phù hợp với những người sử dụng ma túy. Yếu tố quan trọng hơn khiến họ “quay cuồng” với ma túy là khi sử dụng ma túy họ tìm thấy cảm giác hưng phấn, dễ chịu và những khoái cảm tột độ. Nhưng khi hết ma túy trong cơ thể thì họ lại muốn dùng tiếp để lại có cảm giác thoải mái, hưng phấn và dễ chịu.
 
 
3. Mối quan hệ giữa tiền bạc và ma túy.
 Theo thời gian, NSDMT càng phải tăng liều lượng thì mới giúp cơ thể có được cảm giác “phê”. Ma túy chiếm hết số tiền thu nhập của người sử dụng nó. Sử dụng ma túy cũng phụ thuộc vào tiền, càng nhiều tiền thì càng chơi nhiều, ít tiền chơi ít. Chi phí cho ma túy sẽ tăng lên đáng kể, nếu như trong những năm 2000 ở Hà Nội, trung bình một người sử dụng ma túy tiêu hết khoảng 6 USD (tương đương 120 nghìn VNĐ) cho ma túy, thì 10 năm sau, số tiền dành cho ma túy là khoảng 15 USD (tương đương 300 nghìn VNĐ) – Theo Doussantousse’S và Nguyễn Thanh Hoa, Heroin smoking in Ha Noi, UNODP report, 2001. Nhiều NSDMT cho biết: Với họ, tiền dành cho ma túy không có ngưỡng cuối cùng. 
 
Trong hầu hết các cuộc phỏng vấn với NSDMT thì tiền bạc là cái mà họ nhắc đến nhiều nhất. Tiền bạc và những khó khăn liên quan đến tiền bạc chi phối các hành vi và các nguy cơ trong suốt quá trình sử dụng ma túy của họ. Không những thế, ngoài việc kiếm tiền để phục vụ nhu cầu sử dụng ma túy hàng ngày, NSDMT còn đối mặt với rất nhiều nguy cơ khác trong cuộc sống.
 
Tóm lại, từ những điều chia sẻ trong bài viết này, chúng tôi có thể kết luận về tác hại của ma túy là rất lớn đối với mỗi cá nhân NSDMT riêng và toàn xã hội nói chung. Theo như Boutros Gali (nguyên Tổng Thư ký Liên Hợp quốc) nói rằng: “Trong những năm gần đây, tình trạng nghiện hút ma tuý đã trở thành hiểm hạạ của toàn nhân loại. Không một quốc gia, dân tộc nào thoát ra khỏi ngoài vòng xoáy khủng khiếp của nó để tránh khỏi những hậu quả do nghiện hút và buôn lậu ma tuý gây ra. Ma tuý đang làm gia tăng tội phạm, bạo lực, tham nhũng, vắt cạn kiệt nhân lực, tài chính, huỷ diệt những tiềm năng qúy báu khác mà lẽ ra phải được huy động cho việc phát triển kinh tế - xã hội, đem lại ấm no, hạnh phúc cho mọi người. Ma tuý đang làm suy thoái nhân cách, phẩm giá, tàn phá cuộc sống yên vui gia đình, gây xói mòn đạo lý, kinh tế, xã hội...’’.
PSD tổng hợp