Nghiên cứu khoa học

Sự kỳ thị đối với người nghiện ma túy (Phần 3)

10:19, 03/09/2015

Để khắc phục hệ quả mà chúng tôi phản ánh trong Phần 2 của nghiên cứu, Phần 3 sẽ đề cập đến biện pháp giảm thiểu đến mức tối đa sự kỳ thị của cộng đồng với người nghiện ma túy.

Để khắc phục hệ quả mà chúng tôi phản ánh trong Phần 2 của nghiên cứu, phần 3 sẽ đề cập đến biện pháp giảm thiểu đến mức tối đa sự kỳ thị của cộng đồng với người nghiện ma túy.

 

Ma túy thường bị coi là tệ nạn xã hội, nhưng trong rất nhiều trường hợp thì người sử dụng ma túy lại chính là nạn nhân của những “cái chết trắng”. Vì vậy, thái độ của những người xung quanh đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hành xử của những người nghiện ma túy.

 

Người nghiện ma túy mong muốn điều gì?

Từng là người nghiện ma túy trong nhiều năm, rồi vật lộn chiến đấu với “con ma” mang tên “ma túy” suốt hơn 4.000 ngày ròng rã, Lê Trung Tuấn – hiện là Chủ tịch HĐQT Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ tâm lý cho người nghiện ma túy - đã có những chia sẻ : “Mỗi một cuộc đời ngay từ khi được sinh ra đều mang trong mình tính bản thiện. Rồi lớn lên ai cũng muốn sẽ trở thành người lương thiện với những ước mơ nhỏ nhoi và giản dị đời thường.

 

Nhưng rồi lẽ đời vốn dĩ vẫn như thế, bánh xe vô thường của cuộc sống vẫn không ngừng quay, nó cuốn ta đi không ngừng nghỉ, trong vòng quay luân hồi đó ta sẽ gặp những điều tốt đẹp và cả những điều xấu xa nữa.

 

Bản thân tôi, do thiếu kỹ năng sống nên những năm tháng của tuổi trẻ, tôi đã “gặp ma túy” và vấp ngã, để lại những hối tiếc suốt cuộc đời. 5 năm trời nghiện ma túy, nó đã biến tôi, một chàng trai mang bao nhiêu hoài bão và khát vọng, trở thành một con quái vật hút máu của bố mẹ, và của chính cơ thể mình, từ những ngày tháng lầm lạc, lặn lội trong vũng bùn dơ dáy đó, tôi vẫn luôn khao khát được sống tốt, được làm người theo đúng nghĩa của nó[1]

 

Sự kỳ thị, phân biệt đối xử hay sự trừng phạt chẳng những không giúp người nghiện từ bỏ ma túy mà ngược lại, sự xa lánh, thù ghét càng đẩy những người nghiện về con đường tội phạm, hoặc làm cho những người đã cai nghiện cảm thấy chán nản, buông xuôi và tái nghiện nhanh chóng.

 

Biện pháp mà PSD đang tiến hành để hỗ trợ người nghiện tái hòa nhập cộng đồng

Đứng trên lập trường nghiên cứu về phương pháp chống tái nghiện, trung tâm PSD đã đưa ra những quy trình trị liệu cụ thể nhằm hỗ trợ tối đa cho người nghiện ma túy trong việc tái hòa nhập cộng đồng.Hơn bất cứ lúc nào, PSD nhìn thấy những khó khăn tâm lý nhất định mà người nghiện gặp phải trong quá trình cai nghiện ma túy, trở về làm người có ích cho xã hội. Ảnh hưởng của kỳ thị và tự kỳ thị đối với người nghiện ma túy chính là một trong những vấn đề được PSD lưu tâm giải quyết.

 

PSD thấy được những khó khăn trong tâm lý của người nghiện

 

Sau đây là một số biện pháp mà PSD đang tiến hành để hỗ trợ người nghiện tái hòa nhập cộng đồng, giúp giảm thiểu đến mức tối đa có thể sự kỳ thị từ phía xã hội và cả chính từ bản thân người nghiện, giúp họ cai nghiện ma túy thành công.

 

Chương trình đối với bản thân người nghiện ma túy

Trước hết, PSD tổ chức các buổi tập huấn, nâng cao nhận thức của người nghiện ma túy đối với các chất ma túy khác nhau, những tác động của các chất khác nhau đối với người sử dụng, nâng cao khả năng ứng phó của người nghiện ma túy với sự kỳ thị: cung cấp những thông tin có cơ sở khoa học, cơ chế nghiện, cơ chế tái nghiện…tổ chức những buổi giao lưu hỗ trợ kỹ năng, kiểm soát cảm xúc tiêu cực, giúp thay đổi hành vi và những suy nghĩ không tích cực của những người xung quanh từ chính bản thân người nghiện.

 

Đồng thời củng cố niềm tin vào cuộc sống và giúp họ xây dựng lòng tự tôn phù hợp để vượt qua mặc cảm và tpăng cường nghị lực cai nghiện.Khuyến khích người tham gia cai nghiện tham gia vào những hoạt động tuyên truyền phòng chống ma túy để củng cố niềm tin trong cộng đồng đối với người nghiện ma túy.

 

Chương trình đối với gia đình người nghiện ma túy

Việc điều trị tích cực nhất thiết cần phải có sự tham gia của cả gia đình. Để có thể thay đổi được hành vi sử dụng ma túy của người nghiện, thay đổi lối sống và suy nghĩ của họ, đôi khi là cả gia đình.

 

Một thành viên trong gia đình sử dụng ma túy chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến đời sống của toàn bộ gia đình. Khi thành viên đó bắt đầu tham gia điều trị đồng nghĩa với việc mọi thứ cũng sẽ bắt đầu thay đổi. Chính những thành viên khác trong gia đình cũng cần được tư vấn, tham vấn để hiểu rõ hơn về quá trình nghiện, điều trị cai nghiện đối với người nghiện ma tuý để hiểu rõ hơn những gì xảy ra với người thân của mình. Bản thân người nghiện ma tuý phải đối mặt với những khó khăn, áp lực nào trong thời gian cai nghiện. Sự hỗ trợ về kinh tế và thời gian dành cho người nghiện ma tuý là cần thiết. Tuy nhiên, họ còn phải hiểu được rõ những gì đã, đang và sẽ diễn ra với gia đình và người thân của mình khi bắt đầu tham gia quá trình trị liệu.

 

Chính vì hiểu được tác dụng của việc nhận thức được đúng đắn về quá trình cai nghiện đối với thân nhân gia đình người nghiện nên PSD cũng đã tổ chức những chương trình toạ đàm, giao lưu chia sẻ về những kỹ năng chung sống hoà hợp với người nghiện ma tuý, về những sự trợ giúp phù hợp và hiệu quả mà gia đình có thể dành cho người nghiện.  Sự động viên, chia sẻ đến từ chính những người thân trong gia đình sẽ giúp người nghiện ma tuý không còn cảm thấy đơn độc trên con đường quay trở lại cuộc sống bình thường. Chính những chia sẻ, quan tâm hỏi han đó sẽ góp phần giảm thiểu sự kỳ thị xã hội đối với những người nghiện ma tuý. Chúng ta không thể đòi hỏi xã hội phải dang tay đón nhận “những đứa con lầm đường lạc lối” trở về trong khi chính những người thân trong gia đình lại hoài nghi, xa cách.

 

PSD liên liên kết chặt chẽ với các trung tâm cai nghiện trên cả nước

Bên cạnh việc chú trọng những hoạt động chuyên môn như trên, Trung tâm PSD cũng đề cao việc liên kết, hợp tác chặt chẽ với các Trung tâm cai nghiện trong cả nước như Hải Dương, Hà Nam, Thanh Hóa, Lào Cai, Nghệ An, Quảng Ngãi….để nâng cao hiệu quả chống tái nghiện, đó là bước đi hết sức tổng quát và thiết thực giúp cải thiện thực trạng tái nghiện hiện nay.

 

Chủ tịch HĐSL Lê Trung Tuấn trong một chương trình
Giao lưu chia sẻ kỹ năng chống tái nghiện cho học viên tại Nghệ An (Ảnh tư liệu: PSD)

 

Dân gian ta vẫn thường có câu: “Đánh người chạy đi không ai đánh người chạy lại”. Mỗi một con người dù có quá khứ như thế nào, họ đã trải qua những thăng trầm, biến cố ra sao, thì sau lưng họ vẫn luôn tồn tại một “nẻo về” tươi sáng. Nẻo về ấy có thuận lợi hay chông gai, phụ thuộc ở chính họ, và nhờ cả những người xung quanh, khi họ được giúp đỡ, thấu hiểu.

 

Theo Ông Trần Văn Thông (cán bộ phụ trách cai nghiện ma túy Phòng Lao động - thương binh và xã hội Q.4, TP.HCM): “Hơn chục năm làm công tác cai nghiện, tôi ghi nhận nhiều trường hợp cai nhiều năm vẫn không tái nghiện. Chính người nghiện tâm sự với tôi rằng đam mê ma túy nó dữ dội lắm, nhưng đến khi họ thoát được, được tôn trọng, giúp đỡ thì cảm giác còn sướng hơn cả phê ma túy”.

 

Giảm thiểu tối đa sự kỳ thị đối với người nghiện ma túy chính là con đường đưa người nghiện ma túy trở lại tái hòa nhập cộng đồng tốt hơn, đây cũng là giải pháp khoa học, nhân văn mà chúng ta có thể chung tay giúp người nghiện ma túy có cơ hội nhận được nhiều sự hỗ trợ hơn từ phía cộng đồng cho người nghiện ma túy, giúp họ tự tin hơn vào bản thân trên con đường từ bỏ với ma túy, tin vào cơ hội làm lại cuộc đời và tin vào cộng đồng, giúp họ cai nghiện ma túy thành công.