Nghiên cứu khoa học

Shisha - Hiểm họa của tuổi ô mai

14:59, 12/10/2015

Thời gian gần đây, shisha rất phổ biến trong giới học sinh trung học, sinh viên. Sẽ không có gì đáng nói nếu như Shisha được bày bán tràn lan mà không có bất cứ một sự quản lý nào từ phía cơ quan chức trách.

 

Thời gian gần đây, thuốc lào Ả rập, hay còn gọi là shisha trở nên rất phổ biến trong giới học sinh trung học, sinh viên. Sẽ không có gì đáng nói nếu như Shisha hiện nay được bày bán tràn lan ở bất cứ một quán bar, vũ trường, tụ điểm karaoke…mà không có bất cứ một sự quản lý nào từ phía cơ quan chức trách.

 

Thêm nữa, đó là khi Shisha (vốn được chế từ rễ cây, mật ong, hương liệu tự nhiên) bị biến tướng khi người kinh doanh nó cố tình trộn lẫn với ma tuý, cần sa và các chất kích thích thần kinh khác để tạo độ “phê” cho người sử dụng. Bản thân shisha nguyên chất đã có thể gây nghiện nếu người dùng sử dụng liên tục, khi có sự tác động của các chất kích thích thần kinh, hậu quả về tâm lý, sức khỏe, não bộ của con người trở thành vấn đề đáng lo ngại

 

Shisha gây hại cho sức khỏe, não bộ người sử dụng (Ảnh: Internet)

 

Vậy thực chất, shisha là gì?

Shisha hay còn gọi là thuốc lào - đó là một thứ thuốc sợi của Ả-rập được chế tạo từ một loại cây cỏ được tẩm thêm mật ong cùng với các hương liệu trái cây như nho, cam, táo, dâu,…được hút qua ống điếu và xuất hiện giống như một dịch vụ trong các quán bar, café ở các nước vùng Trung Đông, nhất là các nước Ả rập.

 

Shisha có mặt ở Việt Nam từ năm 2002[1] và trở nên phổ biến trong những năm gần đây với đối tượng sử dụng là học sinh Trung học cơ sở, Trung học phổ thông, sinh viên các trường đại học…Xuất phát từ những quán bar, vũ trường đắt tiền, shisha được pha trộn thêm nhiều tạp chất để hạ giá thành đã lôi kéo được bộ phận không nhỏ giới trẻ đua nhau sử dụng shisha như một hình thức thể hiện độ “sang chảnh”, “ăn chơi” của mình.

 

Hiện trạng shisha được bày bán tràn lan, thậm chí biển hiệu ngay dọc đường phố ghi rõ giá cả cho mỗi bình shisha bao nhiêu, chúng ta dễ dàng có thể bắt gặp. Với vốn hiểu biết hạn hẹp của người dân nói chung và bộ phận giới trẻ tiếp xúc trực tiếp với shisha đều cho rằng, shisha chỉ là một loại thuốc lào bình thường, không gây nghiện và làm tinh thần sảng khoái. Nhiều người phủ nhận sự độc hại của shisha do mùi thơm mà nó mang lại có mùi hoa quả dễ chịu. Nhưng theo ông Nguyễn Văn Tiến- Viện Dược liệu Việt Nam - cho biết  thành phần chính của thuốc shisha khi đã thành phẩm bao gồm mật ong và thảo dược nhưng là thảo dược gây nghiện[2]. Mặt khác, việc giá thành của shisha giảm thiểu đến mức tối đa do người bán trộn lẫn các chất hướng thần, kích thích như heoirn, cần sa…thì khả năng gây nghiện và ảnh hưởng thần kinh là nguy cơ hoàn toàn có thể xảy ra.

 

Cùng với đó, thời gian bỏ ra cho mỗi lần hút shisha trong một nhóm người cũng lớn hơn rất nhiều so với việc hút xong một điếu thuốc. Với thời gian đó thì số lần hút có thể từ 50 tới 200 lần, lượng khói đưa vào cơ thể sẽ gấp 100 tới 200 lần so với một điếu thuốc lá. Một nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới WHO và  hội Ung thư Mỹ mới đây đã chỉ ra rằng: hút Shisha trong vòng một giờ đồng hồ thì lượng khói bị hít vào cơ thể tương đương với khi người chơi hút 100 điếu thuốc với khoảng từ 0.15 tới 1 lít khói, vì thế mà tỷ lệ các bệnh răng miệng, ung thư phổi chiếm gấp 5 lần so với những người không sử dụng[3].

 

Shisha có nguy cơ gây ung thư phổi (Ảnh minh họa: Internet)

 

Ngoài ra khi hút Shisha chính người hút và những người xung quanh sẽ tiếp xúc với nhiều chất độc hại như Nicotin, Carbon Monoxide, kim loại nặng và các chất độc hại khác. Việc dùng shisha gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển của tế bào thần kinh não bộ và sẽ dẫn đến những thoái hóa nhất định sẽ gây ra ảo giác, hoang tưởng. Bên cạnh đó việc dùng chung ống hút Shisha không được khử trùng có thể là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.

 

Biết bao nhiêu năm nay, vấn đề sử dụng ma túy trong giới trẻ đang là vấn đề nhức nhối của xã hội. Những gia đình có con em trót sa vào cạm bẫy của ma túy cũng từng ngày đang phải vật lộn, chống chọi lại sự cám dỗ của nàng tiên nâu thì đáng báo động thay Shisha lại đang có nguy cơ trở thành công cụ trung gian đưa giới trẻ, học sinh sinh viên đến với ma túy một cách nhanh chóng.

 

Việc Shisha hiện đang không nằm trong danh mục chất cấm đã tạo điều kiện cho nhiều đối tượng lợi dụng trục lợi, trộn các chất cấm vào để tăng lợi ích thương mại, shisha đang dần bị biến tướng, trở thành 1 loại ma túy trá hình, chứa các chất gây nghiện bất hợp pháp như: rượu mạnh, thuốc phiện, ma túy đá, cần sa,…Thế giới đang có những báo động về thực trạng sử dụng shisha. Một nghiên cứu (năm 2014) đã công bố về kết quả về việc sử dụng Shisha của  trẻ vị thanh niên tại Mỹ, theo đó: cứ 5 trẻ em tại Mỹ có 1 trẻ em đã từng sử dụng Shisha[4].

 

Hiện nay ngay tại quê hương của Shisha thì Shisha cũng đã bị cấm, không cho sử dụng tại nơi công cộng. Ngoài ra một số nước như Thổ Nhĩ Kỳ, Oatar, Singpore cũng đã có những biện pháp tương tự để cấm việc sử dụng Shisha. Ở nước ta hiện nay thì chưa có văn bản pháp lý nào cấm việc sử dụng Shisha[5]. Tuy nhiên, tại Thành phố Hồ Chí Minh, UBND TP đã có Công văn số 3788/UBND- VX (tháng 7/2013) kiến nghị Bộ Y tế nghiên cứu trình Chính phủ xem xét đưa mặt hàng thuốc Shisha bổ sung vào danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh theo quy định tại Nghị định số 59/2006/NĐ- CP và Nghị định số 43/2009/NĐ- CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung Nghị định 59/2006/NĐ- CP. Tuy nhiên, đến nay UBND TP chưa nhận được ý kiến của Bộ Y tế về vấn đề này[6].

 

Nhiều học sinh, sinh viên hút shisha vì tò mò (Ảnh: Internet)

 

Vậy, trong khi chờ đợi một văn bản pháp lí, một điều luật chính thức trên giấy tờ, mỗi người đặc biệt là các bạn tuổi ô mai hãy tự trang bị cho mình một hành trang kiến thức về các loại chất kích thích, chất gây nghiện trên thị trường và phải đủ tỉnh táo để phân biệt những thứ gây hại cho sức khoẻ. Hoặc nếu như các bạn nhận thấy mình chưa đủ kiến thức, kinh nghiệm để đối phó với những cám dỗ đó thì hãy tìm lời khuyên từ những người lớn tuổi có kinh nghiệm như thầy cô, cha mẹ hoặc ngay cả những người bạn ở ngay cạnh mình…

 

Đừng ngại ngần chia sẻ những điều bản thân còn chưa hiểu biết hoặc thấy nghi ngờ. Hay đơn giản hơn hãy tập trung học hành khi đang có đủ điều kiện, tham gia các hoạt động tình nguyện hoặc vui chơi bổ ích và lành mạnh để tránh cho bản thân không sa vào những cám dỗ. Chúng tôi hi vọng bài viết nhỏ này sẽ đến được với tất cả các bạn, nhất là những bạn trẻ vừa chập chững vào đời, không còn ở trong vòng tay bao bọc, bảo vệ một cách tuyệt đối của gia đình như thuở ấu thơ. Nếu ai đó đã trót “thử” shisha một vài lần, hi vọng các bạn sớm đọc được bài viết này sẽ có động lực để sớm tránh xa nó, bảo vệ sức khoẻ và tương lai cho chính mình. Cuộc đời của các bạn còn ở phía trước nên đừng vì một phút nông nổi, bốc đồng mà phá huỷ nó, bởi các bạn mà còn là niềm hi vọng và tự hào của gia đình.

Phòng Nghiên cứu (Trung tâm PSD)

 

Tư liệu tham khảo:


[1] Nguyễn Minh Đức- Đặng Anh Tuấn: Tìm hiểu một số hình thức mới của việc lạm dụng chất gây nghiện trong thanh, thiếu niên hiện nay và giải pháp phòng ngừa ngăn chặn. http://www.hvcsnd.edu.vn/

[2] http://baodansinh.vn/shisha-dang-hai-gioi-tre-d9007.html

[3] http://baodansinh.vn/shisha-dang-hai-gioi-tre-d9007.html

[4] Báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu việc sử dụng ma túy- Đại học New York Mỹ năm 2014

[5] https://www.youtube.com/watch?v=JnO6WHZfPG0

[6] http://phunuonline.com.vn/xa-hoi/ubnd-tphcm-kien-nghi-quan-ly-kinh-doanh-thuoc-shisha-22717/